എന്റെ പോക്കറ്റിൽ കിടക്കുന്നത് ആർബിഐ അച്ചടിക്കുന്ന കറൻസിയാണ്,

“എന്റെ പോക്കറ്റിൽ കിടക്കുന്നത് ആർബിഐ അച്ചടിക്കുന്ന കറൻസിയാണ്, അല്ലാതെ വീട്ടുമുറ്റത്തെ പ്ലാവിൽ കായ്ക്കുന്ന ചക്കയല്ല!”

രാഘവൻ ഉമ്മറത്തെ ചൂരൽക്കസേരയിലേക്ക് തളർന്നിരുന്നുകൊണ്ട് ഉറക്കെ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു. കൈയിലെ പഴ്സ് മേശപ്പുറത്തേക്ക് ഒരൊറ്റ എയറായിരുന്നു. അത് ചെന്ന് വീണത് മേശപ്പുറത്തിരുന്ന ചായക്കപ്പിലാണ്. ചായ പകുതിയും മേശപ്പുറത്തേക്ക് പടർന്നു.

അകത്തുനിന്ന് രണ്ട് ജോടി കണ്ണുകൾ ഒരേസമയം ആ പൂമുഖത്തേക്ക് നീണ്ടു. ഒന്ന് രാഘവന്റെ അമ്മ ഭവാനിയമ്മയുടേതായിരുന്നു; മറ്റേത് ഭാര്യ സുമയുടേതും. രണ്ടിന്റെയും മുഖത്ത് ഭാവവ്യത്യാസങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ ഉണ്ടായില്ല. അവർക്ക് ഈ ഡയലോഗും ഈ ദേഷ്യവുമൊക്കെ കാലാകാലങ്ങളായി കേട്ടുശീലിച്ച വെറും പശ്ചാത്തല സംഗീതം മാത്രമായിരുന്നു.

രാഘവൻ ഒരു ഇടത്തരം സർക്കാർ ജീവനക്കാരനാണ്. ശമ്പളം കൃത്യമായി ഒന്നാം തീയതി അക്കൗണ്ടിൽ വരും. പക്ഷേ, രണ്ടാം തീയതി ഉച്ചയാകുമ്പോഴേക്കും രാഘവന്റെ മൊബൈലിൽ വന്ന് വീഴുന്ന ‘ഡെബിറ്റഡ്’ മെസ്സേജുകളുടെ വേഗത കണ്ടാൽ റിസർവ് ബാങ്ക് ഗവർണർ പോലും ബോധംകെട്ടു വീഴും. വീട്ടിലെ രണ്ട് ‘ധനമന്ത്രിമാർ’ ആണ് ഈ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയുടെ പിന്നിൽ—അമ്മ ഭവാനിയമ്മയും, ഭാര്യ സുമയും. ഇവർ തമ്മിൽ പല കാര്യങ്ങളിലും അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, ഒരു കാര്യത്തിൽ ഇരുവരും ഒരേ തൂവൽ പക്ഷികളാണ്: **പണം ചിലവഴിക്കുക!** രാഘവന് പണമുണ്ടോ, കടമുണ്ടോ, അതോ ലോൺ അടക്കാൻ കാശില്ലാതെ നിൽക്കുകയാണോ എന്നൊന്നും നോക്കുന്ന ശീലം അവർക്കില്ല.

അന്ന് ശനിയാഴ്ചയായിരുന്നു. രാഘവൻ ആകെ കിട്ടുന്ന ഒരു അവധിദിവസം സമാധാനത്തോടെ ഒന്ന് ഉറങ്ങാമെന്ന് കരുതി കിടക്കുകയായിരുന്നു. അപ്പോഴാണ് ഹാളിൽ നിന്ന് അമ്മയുടെയും സുമയുടെയും ഉച്ചത്തിലുള്ള സംസാരം കേട്ടത്.

“സുമേ, ആ ലളിതാംബികയുടെ മോൾടെ കല്യാണത്തിന് ഇടാൻ എന്റെ കൈയിൽ ഒരു നല്ല മാലയില്ല. കഴിഞ്ഞ തവണ ഇട്ട ആ ലക്ഷ്മി മാലയൊക്കെ എല്ലാവരും കണ്ടതാ. പുതിയ ഡിസൈനിൽ ഒരെണ്ണം എടുത്താലോ?” ഭവാനിയമ്മ ചോദിച്ചു.

“അതാ അമ്മേ ഞാനും ആലോചിച്ചത്. എന്റെ ഈ വളകളുടെ ഡിസൈൻ ഒക്കെ മാറി. ഇപ്പൊ ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിൽ ‘ആന്റിക് ഡിസൈൻ’ വളകളാണ് ട്രെൻഡ്. നമുക്ക് ഇന്ന് തന്നെ ജ്വല്ലറി വരെ ഒന്ന് പോയാലോ?” സുമയുടെ സ്വരത്തിൽ ആവേശം അണപൊട്ടി.

മുറിയിൽ കിടന്ന രാഘവൻ ഞെട്ടി ഉണർന്നു. നെറ്റിയിൽ വിയർപ്പുപൊടിഞ്ഞു. കഴിഞ്ഞ മാസത്തെ ഹോം ലോണിന്റെ ഇഎംഐയും, കാർ ലോണും കഴിഞ്ഞ് കൈയിൽ ആകെ അവശേഷിക്കുന്നത് അയ്യായിരം രൂപയാണ്. അപ്പോഴാണ് അമ്മയ്ക്കും ഭാര്യയ്ക്കും സ്വർണ്ണം വാങ്ങണം എന്ന് പറയുന്നത്!

രാഘവൻ വേഗം ഹാളിലേക്ക് നടന്നു. “അമ്മേ, സുമേ… നിങ്ങളിത് എന്തൊക്കെയാ ഈ പറയുന്നേ? കഴിഞ്ഞ മാസമല്ലേ സുമയ്ക്ക് ഒരു മാലയെടുത്തു കൊടുത്തത്? അമ്മയുടെ ലോക്കറിൽ ഇഷ്ടംപോലെ സ്വർണ്ണമില്ലേ? എന്നിട്ടാണോ ഇപ്പൊ വീണ്ടും…”

ഭവാനിയമ്മ മുഖം ചലിപ്പിച്ചു: “അതൊക്കെ പഴയ മോഡലുകളല്ലേ രാഘവാ? നാട്ടുകാരുടെ മുന്നിൽ ഇറങ്ങി നടക്കുമ്പോൾ നമുക്കൊരു അന്തസ്സ് വേണ്ടേ? നീ സമ്പാദിക്കുന്നത് പിന്നെ ആർക്കാടാ?”

“അന്തസ്സല്ല അമ്മേ, എന്റെ നെഞ്ച് പൊട്ടണത് അമ്മ കാണുന്നില്ലല്ലോ. എന്റെ ശമ്പളം എത്രയാണെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?” രാഘവൻ ദയനീയമായി ചോദിച്ചു.

“ഓ… തുടങ്ങി അടുത്ത പിച്ചച്ചട്ടി പ്രസംഗം! മനുഷ്യാ, നിങ്ങളൊരു ഗസറ്റഡ് ഓഫീസറല്ലേ? ഇത്തിരി സ്വർണ്ണം വാങ്ങിയാൽ ഇവിടെ ഒന്നും മുടിഞ്ഞുപോകില്ല,” സുമ പരിഹാസത്തോടെ പറഞ്ഞു.

അന്നത്തെ തർക്കം തത്കാലം അവിടെ തീർന്നെങ്കിലും, വൈകുന്നേരമായപ്പോഴേക്കും സുമയുടെ ഫോണിൽ തുടരെത്തുടരെ ‘മെസ്സേജ് ടോണുകൾ’ മുഴങ്ങാൻ തുടങ്ങി. ഓൺലൈൻ ഷോപ്പിംഗ് ആപ്പുകളിൽ നിന്നുള്ള ഓർഡർ കൺഫർമേഷൻ മെസ്സേജുകളായിരുന്നു അത്.

“സുമേ, എന്താ അത്?” രാഘവൻ സംശയത്തോടെ ചോദിച്ചു.

“അത്… ആമസോണിൽ ഒരു ഓഫർ കണ്ടു. അടുക്കളയിലേക്ക് കുറച്ച് ഓർഗനൈസറുകളും, പിന്നെ എനിക്കൊരു മൂന്ന് കുർത്തയും ഓർഡർ ചെയ്തതാ. എല്ലാം കൂടെ ഒരു നാലായിരം രൂപയേ ആയുള്ളൂ. ക്യാഷ് ഓൺ ഡെലിവറിയാട്ടോ…” സുമ വളരെ നിസ്സാരമായി പറഞ്ഞു.

രാഘവന് തല കറങ്ങുന്നതുപോലെ തോന്നി. “നാലായിരം രൂപയോ? എന്റെ കൈയിൽ ഇപ്പൊ ആകെയുള്ളത് അയ്യായിരം രൂപയാ സുമേ! ബാക്കി ദിവസങ്ങളിൽ നമ്മൾ എന്ത് തിന്നും?”

“അതിനെന്താ, നിങ്ങളുടെ ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ് ഇരിപ്പുണ്ടല്ലോ. അടുത്ത മാസം ശമ്പളം കിട്ടുമ്പോൾ അടച്ചാൽ പോരേ?” സുമ വളരെ കൂളായി മറുപടി നൽകി അടുത്ത റീൽസ് നോക്കാൻ തുടങ്ങി.

പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ഭവാനിയമ്മ പുറത്തുപോയിട്ട് തിരിച്ചുവന്നത് രണ്ട് വലിയ കവറുകളുമായാണ്. വീടിന്റെ ഉമ്മറത്തേക്ക് അത് വെക്കുമ്പോൾ തന്നെ രാഘവന് കാര്യം മനസ്സിലായി—അമ്മ വീണ്ടും പച്ചക്കറി ചന്തയിൽ പോയി ‘ഷോപ്പിംഗ്’ നടത്തിയിരിക്കുന്നു.

രാഘവൻ കവറുകൾ തുറന്നുനോക്കി. മൂന്ന് കിലോ വഴുതനങ്ങ, നാല് കിലോ തക്കാളി, രണ്ട് വലിയ ചേന, പിന്നെ ഒരുകൂട്ടം ചീരകൾ!

“അമ്മേ, നമ്മുടെ വീട്ടിൽ ആകെ മൂന്ന് പേരാ ഉള്ളത്. ഇതിൽ ഞാൻ പകൽ സമയത്ത് വീട്ടിൽ ഉണ്ടാകാറുമില്ല. ഇത്രയും പച്ചക്കറി വാങ്ങി കൂട്ടിയിട്ട് ഇതൊക്കെ ആര് തിന്നാനാണ്? പകുതിയും ചീഞ്ഞുപോവുകയല്ലേ ഉള്ളൂ?” രാഘവൻ ആവലാതിപ്പെട്ടു.

“നീ ഒന്നുരുണ്ടുകൂടാതെ ഇരിക്ക് രാഘവാ. ചന്തയിൽ ചെന്നപ്പോൾ നല്ല ഫ്രഷ് സാധനങ്ങൾ. വില കുറവാണെന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ ഞാൻ അങ്ങ് വാങ്ങി. പിന്നെ, നമ്മുടെ പത്മാവതിയുടെ വീട്ടിലേക്ക് കുറച്ച് കൊടുത്തേക്കാം എന്ന് കരുതി,” ഭവാനിയമ്മ അഭിമാനത്തോടെ പറഞ്ഞു.

“പത്മാവതിച്ചേച്ചിയുടെ വീട്ടിലേക്ക് കൊടുക്കാൻ എന്റെ പോക്കറ്റിൽ നിന്നാണോ അമ്മേ പണം ചിലവാക്കേണ്ടത്? അവർക്ക് വേണമെങ്കിൽ അവർ വാങ്ങിക്കോട്ടെ. കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച അമ്മ വാങ്ങിച്ച അഞ്ച് കിലോ ഉരുളക്കിഴങ്ങ് ചീഞ്ഞുപോയത് ഞാൻ മറന്നിട്ടില്ല!” രാഘവന്റെ ശബ്ദം ഉയർന്നു.

“എടാ, അമ്മ ഒരു കാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ അതിൽ നീ ഇങ്ങനെ കുറ്റം കണ്ടുപിടിക്കരുത്. ഞാൻ ഈ കുടുംബത്തിന്റെ ഐശ്വര്യത്തിന് വേണ്ടിയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ലോണും കടവും ഒക്കെ എല്ലാവർക്കും ഉള്ളതല്ലേ?” ഭവാനിയമ്മ ഒട്ടും വിട്ടുകൊടുത്തില്ല.

രാഘവൻ തലയ്ക്ക് കൈവെച്ചിരുന്നു. അമ്മയുടെ ഈ ‘ഔദാര്യം’ കാരണം അയൽപക്കത്തുള്ള പകുതി വീടുകളിലും പച്ചക്കറി ഫ്രീയായിട്ടാണ് പോകുന്നത്. അതിന്റെയൊക്കെ ബില്ല് വരുന്നത് രാഘവന്റെ തലയിലും!

ആഴ്ചകൾ കടന്നുപോയി. രാഘവൻ എങ്ങനെയൊക്കെയോ സുഹൃത്ത് ഹരിയുടെ കൈയിൽ നിന്ന് അയ്യായിരം രൂപ കടം വാങ്ങിയാണ് ആ മാസം തള്ളിനീക്കിയത്. എന്നാൽ പ്രശ്നങ്ങൾ അവിടെയും തീർന്നില്ല.

ഒരു ബുധനാഴ്ച വൈകുന്നേരം ഓഫീസിൽ നിന്ന് ജഡ്ജ്മെന്റ് സീറ്റ് പോലെ തളർന്ന് തിരിച്ചെത്തിയ രാഘവൻ കണ്ടത് വീടിന്റെ ലിവിംഗ് റൂം ആകെ മാറിയിരിക്കുന്നതാണ്. പുതിയ കർട്ടനുകൾ, മേശപ്പുറത്ത് പുതിയ ഡിസൈനർ ഫ്ലവർ വേസ്, പിന്നെ സോഫയിൽ പുതിയ കുഷ്യൻ കവറുകൾ!

സുമ അകത്തുനിന്ന് നല്ല കാഷ്മീരി സിൽക്ക് സാരിയൊക്കെ ഉടുത്തു അണിഞ്ഞൊരുങ്ങി വരുന്നു.

“എന്താ സുമേ… ഇന്ന് വല്ല വിശേഷദിവസവുമുണ്ടോ? വീടൊക്കെ ഇങ്ങനെ മാറ്റിമറിക്കാൻ?” രാഘവൻ അത്ഭുതത്തോടെ ചോദിച്ചു.

“ഓ… ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയാൻ മറന്നു. ഇന്ന് എന്റെ കോളേജ് ഫ്രണ്ട്സിന്റെ പാർട്ടി നമ്മുടെ വീട്ടിലാ വെച്ചിരിക്കുന്നത്. അവരൊക്കെ വലിയ നിലയിലുള്ളവരാ. നമ്മുടെ വീട് കണ്ടിട്ട് മോശമാണെന്ന് തോന്നരുത്. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ കുറച്ച് ഇന്റീരിയർ സാധനങ്ങൾ വാങ്ങി മാറ്റിയതാ,” സുമ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.

“ഇതിനൊക്കെ എവിടുന്ന് കാശ് കിട്ടി സുമേ?” രാഘവന്റെ ഉള്ളിൽ തീപിടിച്ചു.

“അത്… ഞാൻ നമ്മുടെ നാട്ടിലെ ആ ലേഡീസ് സഹകരണ ബാങ്കിൽ നിന്ന് ഒരു ചെറിയ വ്യക്തിഗത ലോൺ എടുത്തു. ഒരു അമ്പതിനായിരം രൂപ. മാസം രണ്ട് പലിശയാ. നിങ്ങളല്ലേ പറഞ്ഞത് നിങ്ങളുടെ കൈയിൽ കാശില്ലെന്ന്, അതുകൊണ്ട് ഞാൻ സ്വന്തം നിലയ്ക്ക് കാര്യങ്ങൾ നടത്തി,” സുമ അഭിമാനത്തോടെ പറഞ്ഞു.

രാഘവൻ സോഫയിലേക്ക് തളർന്നിരുന്നുപോയി. “അമ്പതിനായിരം രൂപ ലോണോ? സുമേ… നീ എന്നെ കൊലക്കയറ്റിൽ എത്തിക്കുമോ? എന്റെ ശമ്പളത്തിൽ നിന്ന് ഇപ്പൊ തന്നെ പകുതിയിലധികം ലോണുകൾക്ക് പോവുകയാണ്. നീ ഈ വാങ്ങിയ ലോണിന്റെ തിരിച്ചടവ് ആര് നടത്തും?”

“അതിനൊക്കെ ഒരു വഴിയുണ്ടാകും മനുഷ്യാ. നിങ്ങളിങ്ങനെ എപ്പോഴും ദാരിദ്ര്യം പറയാതെ. എന്റെ കൂട്ടുകാരികൾ ഇപ്പൊ വരും. നിങ്ങൾ വേഗം മുറിയിലേക്ക് മാറിക്കേ, അവർക്ക് പ്രൈവസി വേണം,” സുമ രാഘവനെ മുറിയിലേക്ക് തള്ളിവിട്ടു.

അന്ന് രാത്രി കൂട്ടുകാരികൾ പോയതിനുശേഷം രാഘവൻ കണ്ടത് അടുക്കളയിൽ വലിയൊരു തുകയുടെ ഫുഡ് ഡെലിവറി ബില്ലുകളാണ്. വൻകിട റെസ്റ്റോറന്റിൽ നിന്നാണ് സുമ ഭക്ഷണങ്ങൾ ഓർഡർ ചെയ്തത്. ബാക്കി വന്ന ഭക്ഷണങ്ങൾ ഭൂരിഭാഗവും ഡസ്റ്റ്ബിന്നിലേക്ക് പോകുന്നതും രാഘവൻ വേദനയോടെ കണ്ടു.

അടുത്ത മാസം ആദ്യവാരം. രാഘവൻ ശമ്പളം കിട്ടിയ ഉടനെ ബഡ്ജറ്റ് ഉണ്ടാക്കാൻ ഇരുന്നു. എങ്ങനെയൊക്കെ നോക്കിയിട്ടും വലിയൊരു തുകയുടെ കുറവുണ്ട്. അപ്പോഴാണ് ഭവാനിയമ്മ അങ്ങോട്ട് വന്നത്.

“രാഘവാ, അടുത്ത ആഴ്ച നമ്മുടെ നാട്ടിൽ നിന്ന് ഒരു തീർത്ഥാടന യാത്ര പോകുന്നുണ്ട്. മൂകാംബിക, ഹംപി, പിന്നെ കുറച്ചു ക്ഷേത്രങ്ങൾ. ഞാനും പേര് കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്.”

“അമ്മേ… ഇപ്പൊ തീർത്ഥാടനത്തിന് പോകാൻ നമ്മുടെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി ഒട്ടും ശരിയല്ല. അടുത്ത മാസം ആകട്ടെ അമ്മേ,” രാഘവൻ അപേക്ഷിച്ചു.

“അടുത്ത മാസമോ? അപ്പോഴേക്കും ആ ഗ്രൂപ്പ് പോകും. സരസ്വതിയമ്മയും ദേവകിയമ്മയും ഒക്കെ പോകുന്നുണ്ട്. ഞാൻ പോയില്ലെങ്കിൽ അവർ എന്നെ കളിയാക്കും. എനിക്ക് ഒരു പതിനായിരം രൂപ വേണം. വണ്ടിക്കൂലിയും പൂജയ്ക്കുമുള്ള കാശും വേറെ വേണം,” ഭവാനിയമ്മ കട്ടായം പറഞ്ഞു.

“എന്റെ കൈയിൽ കാശില്ല അമ്മേ! ഞാൻ എവിടുന്ന് തരും?” രാഘവൻ ഉറക്കെ ചോദിച്ചു.

അപ്പോഴേക്കും അകത്തുനിന്ന് സുമയും എത്തി: “അമ്മ പോകട്ടെ , പ്രായമായവരല്ലേ? പുണ്യം കിട്ടുന്ന കാര്യമല്ലേ? കാശില്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ ആ പഴയ ബൈക്ക് ഇരിപ്പല്ലേ, അതങ്ങ് വിറ്റേക്ക്. ഇപ്പൊ നിങ്ങൾ കാറിലല്ലേ ഓഫീസിൽ പോകുന്നത്?”

“എന്റെ ബൈക്ക് വിൽക്കാനോ? എടി… കാറിൽ പോകുന്നത് ഓഫീസ് ആവശ്യങ്ങൾക്കാ. ഈ ബൈക്ക് വിറ്റാൽ അമ്മയ്ക്ക് തീർത്ഥാടനത്തിന് പോകാം, നിനക്ക് ഓൺലൈൻ ഷോപ്പിംഗ് നടത്താം, അല്ലേ? നിങ്ങൾക്ക് എന്നെ ഒരു മനുഷ്യനായിട്ട് തോന്നുന്നുണ്ടോ?” രാഘവൻ നിയന്ത്രണം വിട്ട് നിലവിളിച്ചു.

“നീ ഇങ്ങനെ ഒച്ചവെക്കേണ്ട രാഘവാ. പെറ്റ അമ്മയ്ക്ക് ഒരു പത്തു രൂപ തരാൻ നിനക്ക് ഇത്രയും ബുദ്ധിമുട്ടാണെങ്കിൽ ഞാൻ ഇനി ഈ വീട്ടിൽ നിൽക്കുന്നില്ല,” ഭവാനിയമ്മ കരച്ചിലിന്റെ നാടകം തുടങ്ങി.

വീട്ടിൽ വലിയൊരു യുദ്ധക്കളമായി മാറി. ഒടുവിൽ, അമ്മയുടെ കരച്ചിലും ഭാര്യയുടെ പരിഹാസവും സഹിക്കവയ്യാതെ രാഘവൻ വീണ്ടും ഒരു സുഹൃത്തിന്റെ മുന്നിൽ കൈ നീട്ടി. പതിനായിരം രൂപ അമ്മയുടെ കൈയിൽ കൊടുത്തു. അമ്മ സന്തോഷത്തോടെ തീർത്ഥാടനത്തിന് പോയി.

ഒരു ദിവസം ഓഫീസിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ രാഘവന് ഭയങ്കരമായ നെഞ്ചുവേദന അനുഭവപ്പെട്ടു. പെട്ടെന്ന് തന്നെ സഹപ്രവർത്തകർ അവനെ അടുത്തുള്ള സഹകരണ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. ഡോക്ടർമാർ പരിശോധിച്ച ശേഷം പറഞ്ഞു: “അമിതമായ മാനസിക സമ്മർദ്ദം കാരണമാണ് ഇത് സംഭവിച്ചത്. ബിപി വളരെ കൂടുതലാണ്. കുറച്ചുദിവസം പൂർണ്ണമായ വിശ്രമം വേണം. ടെൻഷൻ അടിച്ചാൽ വലിയ അപകടമുണ്ടാകും.”

വാർത്തയറിഞ്ഞ് ഭവാനിയമ്മയും സുമയും ഓടിയെത്തി. ആശുപത്രി കട്ടിലിൽ തളർന്നു കിടക്കുന്ന രാഘവനെ കണ്ടപ്പോൾ രണ്ടുപേരുടെയും ഉള്ളിലൊന്ന് കാളി.

രാഘവൻ പതുക്കെ കണ്ണുകൾ തുറന്നു. അവന്റെ മുഖത്ത് പഴയ ദേഷ്യമോ സങ്കടമോ ഇല്ലായിരുന്നു. വല്ലാത്തൊരു ശൂന്യത മാത്രം.

“രാഘവാ… നിനക്ക് എന്തുപറ്റിടാ മകനേ?” ഭവാനിയമ്മ അവന്റെ കൈകളിൽ പിടിച്ചു കരഞ്ഞു.

“ഏട്ടാ… എന്നോട് ക്ഷമിക്കണം. ഞാൻ കാരണം…” സുമയുടെ കണ്ണുകളും നിറഞ്ഞുതുളുമ്പി.

രാഘവൻ പതുക്കെ സംസാരിച്ചു: “അമ്മേ… സുമേ… ഞാൻ മരിച്ചാൽ നിങ്ങൾക്ക് ഇൻഷുറൻസ് തുകയായി ഇരുപത് ലക്ഷം രൂപ കിട്ടും. അത് വെച്ച് അമ്മയ്ക്ക് ഇഷ്ടംപോലെ തീർത്ഥാടനത്തിന് പോകാം, നാട്ടുകാർക്ക് പച്ചക്കറി വാങ്ങി കൊടുക്കാം. സുമയ്ക്ക് സ്വർണ്ണവും ഓൺലൈൻ സാധനങ്ങളും വാങ്ങാം, ആ ലേഡീസ് ബാങ്കിലെ കടവും വീട്ടാം. ഞാൻ ജീവിച്ചിരുന്നാൽ നിങ്ങൾക്ക് വെറും ശല്യം മാത്രമായിരിക്കും. എന്റെ ശരീരം വിൽക്കാൻ പറ്റില്ലല്ലോ, അതുകൊണ്ട് ഞാൻ മരിക്കുന്നതാ നല്ലത്.”

രാഘവന്റെ ആ വാക്കുകൾ ഒരു ചാട്ടുളി പോലെ ഭവാനിയമ്മയുടെയും സുമയുടെയും നെഞ്ചിൽ തറച്ചു. അവർ തമ്മിൽ പരസ്പരം നോക്കി. തങ്ങളുടെ അനാവശ്യമായ ആഡംബരങ്ങളും ദുർചെലവുകളും ഒരു മനുഷ്യനെ മരണത്തിന്റെ വക്കിൽ വരെ എത്തിച്ചു എന്ന യാഥാർത്ഥ്യം അവർക്ക് ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

“ഇല്ലെടാ മകനേ… ഇനി അമ്മ ഒന്നിനും പണം ചോദിക്കില്ല. എനിക്ക് എന്റെ മകൻ മാത്രം മതി,” ഭവാനിയമ്മ രാഘവന്റെ തലയിൽ തലോടി.

“ഏട്ടാ… ഞാൻ ആ ലോണൊക്കെ എന്റെ വീട്ടിൽ പറഞ്ഞ് വീട്ടിക്കോളാം. ഇനി ഞാൻ ഓൺലൈൻ ഷോപ്പിംഗ് നടത്തില്ല. നിങ്ങളുടെ പൈസയുടെ വില എനിക്ക് മനസ്സിലായി,” സുമ രാഘവന്റെ കൈകളിൽ മുത്തി കരഞ്ഞുപറഞ്ഞു.

രാഘവൻ പതുക്കെ പുഞ്ചിരിച്ചു. അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് ഒരു തുള്ളി കണ്ണീർ ഒലിച്ചിറങ്ങി. അത് സങ്കടത്തിന്റേതായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് തന്റെ കുടുംബം ഒടുവിൽ യാഥാർത്ഥ്യം മനസ്സിലാക്കിയതിലുള്ള ആശ്വാസത്തിന്റേതായിരുന്നു.

ആശുപത്രിയിൽ നിന്ന് ഡിസ്ചാർജ് ആയി വന്നതിനുശേഷം രാഘവന്റെ വീടിന്റെ അന്തരീക്ഷം ആകെ മാറി.

ഇപ്പോൾ ഭവാനിയമ്മ പച്ചക്കറി ചന്തയിൽ പോകാറില്ല; വീട്ടുമുറ്റത്ത് തന്നെ ചെറിയൊരു അടുക്കളത്തോട്ടം ഉണ്ടാക്കി. സുമ തന്റെ മൊബൈലിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ ഷോപ്പിംഗ് ആപ്പുകളും അൺഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്തു. അവർ രണ്ടുപേരും ചേർന്ന് വീടിനായി ഒരു ‘ബഡ്ജറ്റ് ഡയറി’ തയ്യാറാക്കി.

അടുത്ത മാസം ഒന്നാം തീയതിയായി. ശമ്പളം കിട്ടിയ മെസ്സേജ് ഫോണിൽ വന്നപ്പോൾ രാഘവൻ അത് സുമയെ കാണിച്ചു.

സുമ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: “ഏട്ടാ, ഈ മാസം നമുക്ക് അത്യാവശ്യ കാര്യങ്ങൾ മാത്രം നോക്കാം. ബാക്കി തുക നമുക്ക് ബാങ്കിൽ ഫിക്സഡ് ഡെപ്പോസിറ്റ് ചെയ്യാം. വരുംകാലത്തേക്ക് ഒരു സമ്പാദ്യം വേണമല്ലോ.”

ഭവാനിയമ്മ ഉമ്മറത്തിരുന്ന് വിളിച്ചുപറഞ്ഞു: “അതെടാ രാഘവാ, പണം പ്ലാവിലല്ല കായ്ക്കുന്നത് എന്ന് ഇപ്പൊ ഈ അമ്മയ്ക്കും മനസ്സിലായി!”

രാഘവൻ ആ ചൂരൽക്കസേരയിലിരുന്ന് സമാധാനത്തോടെ തന്റെ ചായ കുടിച്ചു. ഒടുവിൽ ആ വീട്ടിൽ സന്തോഷവും സമാധാനവും തിരിച്ചെത്തിയിരുന്നു.

ആമി